De oorsprong van de MARAC, de MArine Radio Amateur Club, ligt op de Operationele School van de Koninklijke Marine te Den Helder. Met de sluiting van de Verbindingsschool (VBS) te Amsterdam werden alle opleidingen voor verbindingspersoneel overgebracht naar de Operationele School. Tevens werd de Verbindingsdienst geïntegreerd in de Operationele Dienst. Ook het radio amateurstation PI1KM verhuisde mee naar Den Helder en kreeg daar na enige tijd de nieuwe roepnaam PI5KOM.
In het midden van de tachtiger jaren troffen Henk/PA3CVU (SK) en Gerard/PA3DKZ elkaar regelmatig tijdens de lunchpauzes in het amateurstation van de school. Beiden waren lid van de RNARS, de Royal Naval Amateur Radio Society. In dit amateurstation ontstond het idee om een Nederlandse club op te richten naar het voorbeeld van de RNARS en de Duitse MF-Runde. De leden zouden radio-amateurs zijn die op een of andere manier in relatie stonden of nog steeds staan met de Koninklijke Marine. Niet uitsluitend voor mensen uit de verbindingsdienst maar voor alle geledingen binnen de Marine. Henk zorgde voor plaatsing van een oproep in ELECTRON en CQ-PA en Gerard wilde meewerken als er voldoende reacties op deze oproep zouden binnenkomen.
Binnen een maand werden er meer dan zestig positieve reacties ontvangen.
Met deze basis werd de MARAC op 1 juni 1985 opgericht.
Nu kon het echte werk beginnen. Er kwam een ontwerp voor statuten en men was het er over eens dat er bindmiddelen moesten komen om de vereniging, met leden door het hele land, bij elkaar te houden. Het houden van wekelijkse rondes, zowel op HF als op VHF lag voor de hand. Tevens zou een clubblad moeten verschijnen. Voor dit clubblad werd door Gerard de naam MARINADE voorgesteld. De gedachte hierachter was dat marinade als smaakmaker fungeert en dus de MARINADE de smaakmaker voor de vereniging zou zijn. Daarbij is ook het begrip MARINE herkenbaar.Het eerste bestuur ten tijde van de in Den Haag gehouden oprichtingsvergadering bestond uit Henk Vossen/PA3CVU als voorzitter, Gerard van der Voort/PA3DKZ als secretaris en redacteur van het clubblad MARINADE, Rens Feenstra/PA0PBC als penningmeester, Cees van Leeuwen/PD0OFP en Derk van de Bent/PA1D (voorheen PA3AYS) als leden. Helaas zijn een aantal van deze “mannen van het eerste uur” niet meer in leven.
Een award moest er natuurlijk ook komen. Door Henk en Gerard is na veel denkwerk en knutselen een ontwerp gemaakt. Zij waren het er over eens dat alle onderdelen van de Marine door hun wapens moesten worden vertegenwoordigd. Met enige inbreng van de sponsor, een welbekende brouwerij, is het MARAC AWARD dan geworden zoals we het nu kennen. Willem de Bode/PD0NUY werd bereid gevonden om op te treden als award-manager. Willem was zelf een fervent verzamelaar van awards en zette zich enthousiast in voor de promotie. Binnen korte tijd was het MARAC Award dan ook bekend in binnen- en buitenland.
De eerste jaren van de MARAC waren best turbulent te noemen. Het toelaten van (ex)koopvaardijers is een aantal jaren een heet hangijzer geweest tijdens de jaarvergaderingen. Het is in deze ook opmerkelijk om te zien dat er snel een verwijdering ontstond tussen het ‘Helderse” deel van de MARAC en een deel van de leden uit de regio Dordrecht-Gouda-Den Haag. De invloed van de “Helderse” marine en de “Haagse” marine werd sterk gevoeld. De spreekwoordelijke en denkbeeldige afstand tussen de operationele marine en de bureau afdelingen van de marine was ook hier merkbaar. Met name in de discussie over de mogelijke toetreding van (ex)koopvaardijers werd deze scheiding erg duidelijk. Een groep leden uit de Haagse regio was fel tegen, terwijl de leden uit de regio Den Helder een veel gematigder standpunt innamen.
De toenmalige secretaris heeft, uit oogpunt van geschiedkundige interesse, de relatie marine-koopvaardij destijds onderzocht en kon niet anders dan tot de conclusie komen dat er alle reden was om (ex)koopvaardijers toe te laten tot de MARAC. Dit is uiteindelijk ook gebeurd.
Met deze verruiming van de toelatingseisen is lidmaatschap van de MARAC opengesteld voor zowel Nederlandse als buitenlandse (ex)marinemensen en (ex)koopvaardijers.
Een korte reactie op de laatste Marinade, daar waar de betekenis van Mare Vinculum Nostrum wordt uitgelegd. De spreuk heb ik samen met Cees (PD0OFP) destijds bedacht en toen reeds hebben we de spreuk uitgelegd als “de zee is onze band” in plaats van boei. Het idee was namelijk dat de zee voor velen van ons, die bij Marine of Koopvaardij hebben gediend, de spreekwoordelijk band is die ons bind.
Mvg, Gerard PJ2VV, Curacao
Dr. Om’s
Mogelijk als aanvulling op het artikel over het ontstaan van de Marac wil ik het volgende opmerken. In 1950 of ’51 is men begonnen op de verbindingsschool met de uitgifte van “Vlag en Vonk” en vrij snel na het verschijnen van het eerste nummer is Henk Schrier/PA0GF (toen sgt.Telegrafist) begonnen met het verzorgen van een rubriek over het radio-zendamateurisme. Ik zelf werkte toen bij de Marid luisterdienst en ook wij kregen maandelijks genoemd blad . Als ex-telegrafist 1 en gelicenseerd zendamateur vond ik het leuk te reageren en heb een aantal keren bijdrage’s geleverd voor genoemde rubriek. Ik kan me niet meer herinneren hoe het verder gegaan is . Mogelijk is Henk overgeplaatst en was er geen opvolger.
Ik wil met dit verhaaltje alleen maar aangeven dat zendamateurs bij de K.M. zich al vroeg hebben gemeld….
Wat me zelf betreft: gelicenseerd in 1950- call PA0HT . Van 1969 -1972 actief als PJ2HT en PJ4HT. Doe het nu wat rustiger aan, maar wel begonnen met de digitale mode’s . Is toch wat anders als morse-tekens…….
Best 73
Kees de Wit
Even een reactie van een koopvaardijman: een korte reactie op de laatste Marinade, daar waar de betekenis van Mare Vinculum Nostrum wordt uitgelegd.
Ook bij de maatschappij waar ondergetekende 10 jaar bij heeft gevaren was men gecharmeerd van oud Hollandse spreuken vertaald naar het latijns.
Wie zee houdt wint de reis, is in het latijn :NAVIGARE NECESSE EST.
Voor de kenners is het meteen duidelijk dat dit de lijfspreuk van Nederlands oudste en langst bestaande koopvaardij maatschappij was, de KNSM oftewel Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij.
Deze spreuk werd meestal afgebeeld samen met Amphitrite, godin der zee, gezeten op een uit de golven oprijzend zeepaard of hippocamp.
Vond het wel leuk om dit te vermelden.
Met vriendelijke groeten Gerrit Hofmeijer Purmerend